Er bestaat in een VZW niet zoiets als de ‘oprichtersaansprakelijkheid’ zoals die bestaat in het vennootschapsrecht.
Dit is ook logisch vermits er bij de oprichting geen minimumkapitaal moet aanwezig zijn en er derhalve ook geen verantwoording moet verleend worden dat het kapitaal toereikend is voor de normale uitoefening van haar bedrijvigheid over ten minste 2 jaar.

De leden zijn met hun persoonlijk vermogen in principe niet aansprakelijk voor de verbintenissen of schulden van de VZW. Of toch …

Art. 2bis VZW-wet : Onverminderd de artikelen 3, §2 en 11, gaan de leden in die hoedanigheid geen enkele persoonlijke verplichting aan inzake de verbintenissen die de vereniging aangaat.’

Twee uitzonderingen dus :

1) wanneer de leden-oprichters – vooraleer de VZW rechtspersoonlijkheid verwerft (d.i. vanaf de neerlegging van de oprichtingsakte ter griffie) verbintenissen aangaan namens de VZW in oprichting en de VZW binnen de 2 jaar na het ontstaan van de verbintenis geen rechtspersoonlijkheid heeft verkregen en de verbintenissen niet heeft overgenomen binnen de 6 maanden na het verkrijgen van de rechtspersoonlijkheid, dan zullen deze personen persoonlijk en hoofdelijk aansprakelijk zijn.

Voorbeeld:
Personen X, Y en Z willen een VZW oprichten met het oog op het organiseren van muziekoptredens. Voor hun oefenruimte hebben ze een mooi pand op het oog dat ze willen huren. Omdat de VZW nog niet is opgericht en om te vermijden dat het pand aan iemand anders verhuurd wordt beslist X de huurovereenkomst te ondertekenen namens de VZW in oprichting. De VZW wordt nadien evenwel nooit opgericht.
Gevolg: X is persoonlijk aansprakelijk voor de naleving van de huurovereenkomst en zal desgevallend een schadevergoeding moeten betalen bij voortijdige verbreking van de huurovereenkomst.

2) de tweede uitzondering betreft de aansprakelijkheid van leden ingeval zij nalaten op de documenten uitgaande van de VZW, de rechtsvorm en het adres van de VZW te vermelden. Artikel 11 van de VZW-wet voorziet dat eenieder die in naam van een vereniging meewerkt aan een in het 1° lid vermeld stuk waarop één van deze vermeldingen niet is aangebracht persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld voor alle of een gedeelte van de verbintenissen die de vereniging krachtens dit stuk heeft aangegaan.

Tot slot willen we wijzen op de aansprakelijkheidsrisico’s voor de oprichters en de bestuurders van VZW’s die in werkelijkheid commerciële ondernemingen zijn, zgn. valse VZW’s.

Ingevolge deze nieuwe regelgeving kan een vereniging of stichting ervoor opteren om de inbreng om niet van een algemeenheid of van een bedrijfstak in een andere vereniging of stichting te onderwerpen aan artikel 770 van het Wetboek van Vennootschappen en de artikelen waarnaar het verwijst.

Economische herstructureringen binnen een beveiligd juridisch raamwerk  zijn dus voortaan ook mogelijk voor verenigingen en stichtingen. In concreto betekent dit dat de juridische overdracht van rechtswege plaatsvindt en aan derden kan worden tegengeworpen mits wordt voldaan aan een aantal vormvoorwaarden die de openbaarmaking van de transactie garanderen.

Bij de keuze voor de toepassing van de bepalingen van het Wetboek van Vennootschappen op de inbreng (als overdracht om niet) van een algemeenheid of bedrijfstak dienen de twee kanten van de medaille in overweging te worden genomen.

Concreet betekent dit het volgende:

(i) Het voorstel tot overdracht wordt door het bestuur opgemaakt in authentieke vorm (d.w.z. in een notariële akte).

(ii) De beslissing tot realisatie van de overdracht van de algemeenheid of bedrijfstak wordt genomen door de algemene vergadering met de aanwezigheids- en meerderheidsvereisten als gelden voor statutenwijziging.

(iii) De akte tot vaststelling van de overdracht van de algemeenheid of bedrijfstak dient eveneens authentiek te gebeuren.

(iv) De verrichting brengt de van rechtswege overgang van alle activa en passiva van de algemeenheid of de bedrijfstak aan de verkrijgende vennootschap met zich mee.

(v) De verrichting is tegenwerpelijk aan derden vanaf de dag van bekendmaking van de overdracht in de Bijlagen bij het Belgisch Staatsblad.

In de nieuwe regeling wordt uitgegaan van een luik “business to business” transacties (zgn. B2B), de definitie van een “business” is ook van toepassing op de VZW’s die nu vrijgesteld zijn. Bij mogelijke afname van buitenlandse diensten dient de vrijgestelde VZW voortaan uiterst waakzaam te zijn. Mogelijk is voortaan Belgische BTW verschuldigd die spontaan moet geregeld worden via een (papieren !) aangifte 629.

Doordat uw leveranciers een listing indienen met de gegevens van de klanten in de Europese Unie, zal het moeilijk zijn zich aan deze verplichtingen van aangifte te onttrekken.

Maar ook de gemengde BTW-belastingplichtigen ondervinden de gevolgen van deze recente wijzigingen. Voortaan dienen de vrijgestelde inkomsten (zoals huurinkomsten van een kantoor, enz …) opgenomen te worden in het vak 00 van de BTW-aangifte. Tot en met het jaar 2009 hoefden deze inkomsten helemaal niet opgenomen te worden in de BTW-aangifte.

Op deze wijze heeft de BTW-administratie dan een bijkomende controle van het toegepaste verhoudingsgetal.

We kunnen iedereen dan ook enkel aanraden de nieuwe maatregelen  goed te bekijken en na te gaan of ze ook op uw concreet geval van toepassing zijn. Het niet-naleven van deze verplichtingen en het niet spontaan betalen van de verschuldigde BTW brengt boetes met zich mee.

De fiscus en de RSZ hanteren in principe (behoudens afwijkende specifieke fiscale regelingen) dezelfde dag- en jaargrens.

Op de website van de RSZ is te lezen dat de (geïndexeerde) vergoedingen betaald in 2010 niet hoger mogen zijn dan 30,22 EUR per dag en 1.208,72 EUR per jaar.