Probleemboekingen: bestemde fondsen versus voorzieningen
De bestemde fondsen vertegenwoordigen eigen middelen van de VZW opgebouwd gedurende haar werking. Voor de aanleg van een bestemd fonds zal men moeten putten uit de winst van het boekjaar, of het overgedragen resultaat van vorige boekjaren.
Wanneer er positieve resultaten worden opgebouwd, kan de raad van bestuur er de voorkeur aan geven, vanuit een bepaalde risico analyse, om voor welomschreven doeleinden een bestemd fonds aan te leggen, bij voorkeur gebaseerd op objectieve waarderingsregels.
Rekeningen “bestemde fondsen” in het rekeningstelsel voor de VZW’s:
130 Fonds bestemd voor investeringen
131 Fonds bestemd voor sociaal passief
132 Andere bestemde fondsen
Deze fondsen worden dan ook meestal aangewend in de jaren dat de gebeurtenis waarvoor ze aangelegd zijn zich voordoet.
Dit houdt niet in dat deze fondsen dienen geblokkeerd of vastgelegd te worden op het actief, deze middelen blijven dus beschikbaar voor de werking van de VZW.
Men dient steeds het onderscheid indachtig te zijn tussen “bestemde fondsen” (rekeningen 13) en “voorzieningen” (rekeningen 16).
| Bestemde fondsen | Voorzieningen |
| Duidelijk omschreven voorwerp : op basis van waarderingsregels : bijvoorbeeld duidelijk onderscheid investering ten opzichte van een kost | Duidelijk omschreven kost of verlies |
| Op balansdatum niet zeker | Zeker of waarschijnlijk op balansdatum |
| Niet verplicht specifiek individualiseerbaar | Individualiseerbare kost of verlies |
| Bedrag niet vast of berekenbaar | Bedrag vast of berekenbaar (anders aleatoir : moet niet geboekt worden) |
| Aanleggen volgens waarderingsregels | Stelselmatig aanleggen (gebaseerd op offertes, studies, …) |
| Enkel mogelijk bij een positief resultaat | Ook bij een negatief resultaat |
| Geen terugnameplicht : waarderingsregels | Terugnameplicht als kost waarvoor de voorziening is aangelegd zich voordoet |
| Deel van eigen vermogen | Geen deel van eigen vermogen |
| Resultaatverwerking | Kost van het boekjaar |
Voorbeelden:
Vb. 1 De raad van bestuur van een VZW merkt dat de komende jaren vrij moeilijk zullen worden (afhaken van sponsors, dalende giften, daling subsidies, …) en dat maatregelen ter inkrimping van het personeelsbestand misschien noodzakelijk zullen zijn.
Het “opzij zetten” van financiële middelen dringt zich op als maatregel van voorzichtig en verstandig beheer. De raad beslist om een fonds aan te leggen voor het dekken van een sociaal passief op basis van 5 % van de jaarlijkse inkomsten met een maximum van 50 % van de jaarlijkse loonkost (rekening 62 in de boekhouding).
De boeking wordt dan de volgende :
691 Overboeking op de bestemde fondsen
@ 131 Eigen vermogen : fondsen bestemd voor sociaal passief
Vb. 2 Vanuit het werkingsoverschot heeft een VZW al een aantal jaren een bestemd fonds voor investeringen in didactisch materieel opgebouwd. Dit bestemd fonds bedraagt op heden reeds € 50.000. Er is echter slechts een bedrag aan investeringen voorzien van € 25.000 in dit boekjaar.
De aanschaffing van de investering wordt dan als volgt geboekt :
231 Didactisch materieel 25.000
@ 44 Leveranciers 25.000
Deze investering wordt dan verder afgeschreven in de boekhouding volgens een vast plan.
Op het moment van de bestemming van het resultaat wordt dan het volgende geboekt :
130100 Bestemd fonds didactisch materieel 25.000
@ 791 Onttrekking aan de bestemde fondsen 25.000
Een saldo blijft dus beschikbaar bij de bestemde fondsen voor latere investeringen. Er is geen verplichting tot terugname.
Overgedragen winst (verlies) :
De waarderingsregels mogen bepalen dat de overgedragen winst van vorige boekjaren opnieuw in het boekjaar bestemd mag worden als een bestemd fonds.
Tags: boekhouding, boekingen, fonds, stichting, vereniging, voorziening, vzw